Van wateropgaven naar gedragen keuzes: professionals denken mee over het nieuwe waterbeheerprogramma.
Aanleiding
Water laat zich niet plannen vanachter een bureau.
Waterschap Vallei en Veluwe werkt aan een nieuw Blauw Omgevingsprogramma (BOP) voor de planperiode 2028–2033. Daarin leggen zij vast hoe zij hun wettelijke taken en wateropgaven gaan invullen. Denk aan vragen als: hoe houd je meer water vast en voorkom je tegelijkertijd wateroverlast? Hoe draag je bij aan een gezonde leefomgeving in een stedelijk gebied waar de ruimte schaars is?
Dit soort vragen raken aan klimaatadaptatie, waterkwaliteit en de inrichting van zowel het bebouwde als het landelijke gebied. Ze zijn te complex om alleen van binnenuit te beantwoorden. Waterschap Vallei en Veluwe wilde de kennis van professionals en samenwerkingspartners vroeg in het proces benutten — niet als formaliteit, maar als echte input voor de keuzes die gemaakt moeten worden.

Aanpak
Smarticipatie organiseerde en faciliteerde vier gebiedsateliers, verspreid over het beheergebied van het waterschap. Per atelier gingen professionals en samenwerkingspartners met elkaar in gesprek over de wateropgaven in hun gebied.
Daarvoor zetten we twee tools in combinatie in:
- met Maptionnaire konden deelnemers locatiegebonden vragen beantwoorden en ruimtelijke prioriteiten op de kaart aangeven
- met de MapTable gingen deelnemers fysiek samen rond de kaart in gesprek
Bijzonder effectief waren de vragen over prioritering en verantwoordelijkheid: wie is aan zet bij welke opgave? Die combinatie leverde tijdens de ateliers de meest inhoudelijke en verdiepende gesprekken op.
Resultaat
De vier gebiedsateliers leverden ruimtelijk in kaart gebrachte inzichten op over klimaatadaptatie en waterkwaliteit in alle deelgebieden. De input van professionals en partners is direct bruikbaar als bouwsteen voor het nieuwe BOP 2028–2033.
Een praktische les die we meenemen: locatiegerichte vragen werken het krachtigst in een kleinschalig gebiedsproces met goede lokale herkenbaarheid. Bij bredere, abstractere thema's helpt het om de ruimtelijke component te combineren met procesgerichte vragen over prioritering en rolverdeling — dat is precies wat hier goed uitpakte.

“Smarticipatie combineerde de juiste tools met een prettige manier van samenwerken. De MapTable en Maptionnaire waren een welkome afwisseling in de ateliers, en de vragen over prioritering zorgden voor de meest waardevolle gesprekken.”
Sietske Riemersma – projectleider, Waterschap Vallei en Veluwe
Werk jij ook aan een omgevingsprogramma of beleidsproces waarbij meerdere partijen moeten meedenken?
Dan weet je hoe lastig het is om die kennis gestructureerd op te halen en ruimtelijk inzichtelijk te maken. Dat kan slimmer. En makkelijker.
Graag horen we in 30 minuten jouw aanpak. En we denken met je mee over hoe het slimmer en makkelijker kan.

